جام جهانی 2022 قطر
 

اندیشه نگاری رمان «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» برگزار شد

اندیشه نگاری رمان «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» برگزار شد

اندیشه نگاری ادبی رمان «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» نوشته ایتالو کالوینو در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد.

به گزارش باشگاه خبرنگاران پویا، اندیشه نگاری ادبی رمان «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» یکشنبه 12 آذر با حضور  امیرعلی نجومیان، منتقد ادبی در فرهنگسرای اندیشه برگزار شد، مفاهیم ارتباط نویسنده با خواننده، خواننده با نویسنده و بینامتنیت و به طور کلی پرسش های اصلی فلسفه ادبیات همراه با خوانش بخش های از کتاب ایتالو کالوینو، نویسنده ایتالیایی انجام شد.

 امیر علی نجومیان ضمن بیان این که از میان نویسندگان ایتالیایی، آثار کالوینو بیشترین ترجمه به زبان های مختلف صورت گرفته، او را نویسنده ای فلسفی خواند و بیان کرد که نگاه کالوینو به رمان، بسیار پیچیده و متنوع است.

این منتقد، با تصویر کردن ساختار کتاب ادامه داد:«اگر شبی از شب های زمستان مسافری»، دارای 10 و 12 فصل موازی است. 12 فصل در مورد خوانندگانی که با مسائل مربوط به کتاب و خواندن آن مواجه می شوند، و 10 فصل نیز شامل شروع 10 رمان مجزا است که در نقطه اوج قطع می شوند. رمان اگر شبی از شب های زمستان مسافری سبک متفاوتی دارد که به آن رمان دایره المعارفی می گویند و شاید به جز اولیس جیمز جویس نمونه دیگری نداشته باشد."

او با خواندن سطرهای آغازین کتاب، خلاصه ای از داستان اصلی را تعریف کرد و گفت:"در چنین کتاب هایی، داستان هایی مجزا و تو در تو، در frame story، یا داستان اصلی، رخ می دهند. کالوینو خود در مورد نوشتن این کتاب می نویسد که این رمانی است که از اشتیاق خواندن داستانی زاده شده که کمبودش در ادبیات جهان را حس می کرده و این یک نشانه یک نویسنده خوب است."

 نجومیان کتاب «اگر شبی از شب های زمستان مسافری»را کتابی در مورد تجربه خواندن ادبیات توصیف کرد و گفت از نظر کالوینو، بهترین خواننده کسی است که کتاب را صرفا برای خواندن می خواند و نه برای یافتن تایید برای آن چه که از پیش می داند.

وی سپس به مفهوم خواندن پرداخت و توضیح داد:"عمل خواندن نوعی گوش کردن به صدای دیگری است و جایی است که others در مقابل self پدیدار می شود. ادبیات به انسان مدارا یاد می دهد؛ به گونه ای که به او امکان می دهد وارد دنیای دیگران شده، بتواند به آن ها نیز حق بدهد. تا وقتی self هستی و به others نرسیده ای، نمی توانی با دیگران مدارا داشته باشی. اگر بخواهیم به زندگی نگاه کنیم نیز متوجه می شویم خواندن همان رابطه برقرار کردن با دیگری است و خوانندگان یک کتاب، با یکدیگر احساس مشترکی پیدا می کنند."

این منتقد ادبی ضمن خواندن آخرین پاراگراف کتاب تاکید کرد:"بین دو خواننده داستان ارتباطی ایجاد شده که به ازدواج منجر می شود؛ در واقع، ادبیات باعث پیوند ما به دیگران می شود."

وی در ادامه، با خواند بخشی از کتاب، به دیدگاه منتقدانه کالوینو اشاره کرد که معتقد است منتقدان ادبی، مجموعه ای از مفاهیم فلسفی، روان شناختی، زبان شناسی و... را وارد داستان کرده، و خوانش آن را با واسطه می کنند. نجومیان در این مورد توضیح داد که خواندن بی واسطه به دلیل تمام تجارب زیسته ای که افراد وارد خواندن متن مورد مطالعه خود می کنند وجود ندارد.

نجومیان همچنین گفت: که کتاب «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» سراسر طنز و شوخی است و در مورد کامپیوترها، که در سال نگارش رمان، یعنی سال 1979 به تازگی در حال اشاعه بودند سئوالی را مطرح می کند: آیا می توان دستگاهی برای خواندن اطلاعات اصلی یک کتاب داشت؟ و به شکل طعنه آمیزی و مانند بورخس پیش گویانه ای، به این سئوال خود پاسخ می دهد. 

وی ادامه داد:"کالوینو معتقد است ورود ما به دنیای داستان، ورود ما به دنیایی دیگر است، به طوری که می گوید شاید سخت ترین بخش داستان این است که چگونه آن را شروع کنیم؟ این نویسنده ایتالیایی عقیده دارد کتاب باید معادل دنیایی نانوشته باشد که با ورود به آن، به حوزه ممکن ها وارد می شویم."

این منتقد ادبی سپس به توضیح مفهوم بینامتنیت در ادبیات پرداخت و گفت:"ایتالو کالوینو اعتقاد دارد کتاب هایی که نوشته است دیگر از آن او نیست؛ کتاب ها به محض نوشته شدن در رابطه بینامتنیت قرار می گیرند و از کنترل نویسنده خارج می شوند. هیچ کتابی در خلا نوشته نمی شود، بلکه در ارتباط با سایر کتاب ها شکل می گیرد." 

وی در ادامه گفت هرچند کالوینو می نویسد که خوانندگان زالوی نویسنده هستند، با اشاره به دکارت بیان می کند "من می خوانم، پس نوشته شد"، که بدین معناست که تنها با وجود خواننده است که متن معنا پیدا می کند.

نجومیان با توضیح روند شکل گیری بینامتنیت، در مورد این موضوع در مورد خوانندگان یک کتاب گفت:"حتی در خواندن نیز به شکل بینامتنی می خوانیم؛ به شکلی که هر خواننده بر اساس توانش ادبی خود یک متن را می خواند."

این منتقد با اشاره به پست مدرنیسم بیان کرد که در رمان های کلاسیک، کلیت و احتمالات ناممکن به تصویر کشیده می شدند، اما در پست مدرنیسم، داستان ها به روایت های ناتمام و اتفاقاتی که در زندگی واقعی پیش می آیند می پردازند.

وی در ادامه به معرفی سبک نویسندگی Oulipo در فرانسه پرداخت که با قرار دادن محدودیت های خود خواسته ای در آثارشان، معتقد بودند خلاقیت بیشتری را در بستر این محدودیت و سانسور خواهند یافت و کالوینو، که خود از نویسندگان این سبک به شمار می رود در کتاب شبی از نیز از چنین شیوه ای برای نوشتن استفاده کرده است. 

امیرعلی نجومیان در انتها نتیجه گیری کرد:"تمام حرف هایی که در مورد ایتالو کالوینو زده شد برای او تنها منحصر به ادبیات نیست، بلکه در زندگی واقعی، ارتباط با دیگری و رابطه عاشقانه وجود دارد. کتاب «اگر شبی از شب های زمستان مسافری» کتابی است در مورد زندگی انسان ها به واسطه کتاب و ادبیات."

گفتنی است مجموعه 10 داستان نیمه تمام از ایتالو کالوینو، که جایزه ادبی «فل رینلی» را دریافت کرده است. این کتاب به تعبیر نویسنده‌اش زاده «اشتیاق به خواندن» است، تجربه‌گرایی نو و منحصر بفردی از کالوینو در فرم و ساختارِ روایت که می تواند هر خواننده‌ای را مجذوب کند.

کتاب شامل 10 سرآغاز است و هر کدام از این سرفصل‌ها یک عنوان دارد؛ مثلا «با دور شدن از مالبورک» یا «خمیده بر لبه ساحلی پرتگاه»، که در واقع هر کدام داستانی جدید است. هر یک از این داستان‌ها چند صفحه ادامه پیدا می‌کند و بعد نیمه رها می‌شود، ولی این خاصیت نوعی فرم بدیع به داستان بخشیده‌ است و به عبارتی داستان را ساخته است؛ روایتی در روایتی دیگر خلق شده و همه در یک روایت اصلی قرار گرفته است.داستانها در ژانر‌های مختلفی نوشته شده‌اند؛ عاشقانه، پلیسی، درام و غیره.

شروع داستان‌ها نیز جالب و متفاوت است:‌ «تو داری شروع به خواندن داستانِ جدید ایتالو کالوینو، اگر شبی از شب‌های زمستان مسافری، می‌کنی. آرام بگیر! حواست را جمع کن. تمام افکار دیگر را از سر دور کن. بگذار دنیایی که تو را احاطه کرده است در پس ابر نهان شود. از آن سو مثل همیشه تلویزیون روشن است، پس بهتر است در را ببندی. فورا به همه بگو: نه، نمی خواهم تلویزیون تماشا کنم! اگر صدایت را نمی شنوند، بلندتر بگو.» و به این شکل نویسنده در همان اول کتاب شروع به صحبت با خواننده‌اش می‌کند. 

انتهای پیام/

جام جهانی 2022 قطر
پربیننده‌ترین اخبار فرهنگی
اخبار روز فرهنگی
مهمترین اخبار
فلای تو دی
همراه اول
الی گشت
triboon
بلیط هواپیما
مادیران