دریافت مالیات از بانک مرکزی؛ خوب یا بد؟

دریافت مالیات از بانک مرکزی؛ خوب یا بد؟

مجلس تصویب کرد بانک مرکزی ۵۰ درصد سود خود را به شکل زودهنگام و علی الحساب مالیات بدهد. دو مسئله تورم و کسری بودجه ابعاد مالیات از بانک مرکزی را چالش برانگیز می کند.

به گزارش خبرنگار اقتصادی باشگاه خبرنگاران پویا، بر اساس ماده 4 قانون تنظیم بخشی از مقررات مالی دولت کلیه شرکت‌های دولتی و بانک‌ها که در بودجه کل کشور برای آنها سود ویژه پیش‌بینی می‌شود موظف به واریز مالیات علی الحساب و سود سهام علی الحساب بودجه مصوب به‌صورت یک دوازدهم در هر ماه می‌باشند. نمایندگان در بهمن ماه در اصلاحیه بودجه 97 بانک مرکزی را موظف کردند همانند شرکتهای دولتی اما با تخفیف 50 درصدی سود سهام و مالیات علی الحساب پیش بینی شده را تا 15بهمن تصفیه کند.

بانک مرکزی چند نوع موجودی دارد؟

بانک مرکزی دو نوع موجودی دارد: 1. یکی مبالغی که متعلق به خود او نیست و موظف به نگه داری آن می باشد همانند ذخیره قانونی که بانکها در نزد بانک مرکزی موجود دارند و به عنوان درآمد برای بانک مرکزی محسوب نمی شود 2. از سوی دیگر بانک مرکزی همانند سایر شرکتها درآمدها و سودها و هزینه هایی را در ترازنامه برای خود رقم می زند همانند سود حاصل از فروش و تسعیر ارز، بهره ای که از بانکها بابت نرخ اضافه برداشت دریافت می کند، شرکتهایی وابسته به بانک مرکزی که برای آن درآمد زایی دارند همانند شاپرک. هزینه های بانک مرکزی نیز به مانند سایر شرکتها هزینه پرسنل و... دانست. بنابراین ما به تفاوت این سود و هزینه مشمول مالیات می شود.

تا قبل از اجبار مجلس بانک مرکزی بر خلاف همه شرکتهای دولتی این مالیات را در آخر سال مالی پس محاسبه سود و زیان پرداخت می کرد اما بر اساس این طرح بانک مرکزی موظف می شود همانند سایر شرکتهای دولتی دیگر مالیات خود را زودتر موعد بپردازد.بدین گونه که مالیات خود را اول هر ماه به شکل علی الحساب پرداخت کند و در آخر سال مالی با توجه به ترازنامه و صورت و سود وزیان محقق شده میزان مالیات را تسویه و کم و زیاد آن حساب بشود.

همتی: عملکرد ارزی بانک مرکزی 2,400 میلیارد تومان منفی است

این طرح از همان ابتدا با مخالفت بانک مرکزی مواجه شد. همتی خطاب به نمایندگان گفته بود: 18 هزار و 600 میلیارد تومان سود از بابت خرید و فروش ارز برای بانک مرکزی پیش‌بینی شده و همین باعث افزایش 6 تا 7 درصدی پایه پولی و نقدینگی در پایان سال می‌شود چراکه نتیجه عملکرد ارزی بانک مرکزی 2,400 میلیارد تومان منفی است لذا ما اصلاً چنین درآمدی نخواهیم داشت و گذاشتن چنین مبلغی در بودجه بانک مرکزی اشتباه است و منجر به افزایش پایه پولی می‌شود.

البته در همین جلسه محمد حسینی سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه مجلس سخنان همتی را رد و اذعان کرد درآمد های پیش بینی شده برای بانک مرکزی محقق می شود.

تورم؛ مهم ترین دلیل مخالفان

مهم ترین انتقادی که به این طرح وارد است و رئیس کل بانک مرکزی نیز به آن اشاره داشته بحث رشد پایه پولی و تورم زائی است چراکه بانک مرکزی مجبور است برای تهیه این مبلغ، پول چاپ کند. این پول اما اصطلاحاً پول پر قدرتی خواهد بود و با توجه به ضریب فزاینده‌ای که دارد می‌تواند تا شش - هفت برابر نقدینگی ایجاد کند.به گفته برخی کارشناسان این کار مستلزم نقدینگی حدود سه تا 3.5 درصد و ایجاد تورم است. و تزریق این حجم از نقدینگی باعث ایجاد سه تا 3.5 درصد تورم اضافه خواهد شد

بیانیه بانک مرکزی: تا محقق نشود پرداخت نمی کنیم

بانک مرکزی اما بر مواضع خود پافشاری می کند در بیانیه ای اعلام کرد اگر هم شورای نگهبان این طرح را تصویب کند ما زیربار آن نمی رویم و اعلام کرده است: بانک مرکزی به علت حساسیتی که نسبت به تأثیرات انتشار پول پرقدرت در نقدینگی دارد هرگونه پرداخت را موکول به تحقق سود خواهد کرد. لذا بانک مرکزی تلاش می‌کند با تأمین میزان بیشتری از ارز مورد نیاز متقاضیان در هفته های پیش رو و درحد میزان تحقق، نسبت به پرداخت مابه‌التفاوت حاصله اقدام کند.

یک راه حل: تفکیک درآمدهای عملیاتی و سود ده بانک مرکزی

از مجموعه درآمدهایی هایی که بانک مرکزی عایدش می شود می توان آن بخشی که سوده و دارای ارزش افزوده است را مشمول و غیر آن را به خاطر غیرواقعی بودن و خطر خلق پول از مالیات معاف کرد. بنابراین پرداخت خط اعتباری به بانک‌ها و تنزیل اسناد و سود شرکتهای وابسته به بانک مرکزی، که اینها درآمدهای عملیاتی محسوب می شود در اصل کالا یا خدماتی تولید شده است می‌تواند مشمول مالیات شود و مشکلی برای بانک مرکزی ایجاد نخواهد کرد.

اما از سوی دیگر درآمدهایی همچون رشد تجدید ارزیابی دارایی‌های خود مالیات پرداخت کند جزو فعالیت غیر سودده و عملیاتی محسوب می شود بنابراین خطر نقدینگی و پایه پولی را به همراه دارد چرا که فقط ارزش این دارایی‌ها افزایش یافته و درآمدی از بخش واقعی اقتصاد به دست نیامده است. بنابراین در واقع اگر تجدید ارزیابی دارایی‌های بانک مرکزی وضع بشود، بانک مرکزی باید پول جدید تزریق کند و بانک‌های مرکزی در دنیا نیز از پرداخت چنین مالیاتی معاف هستند.

درآمدزایی زودهنگام برای خزانه؛ رد پای دولت در پیشنهاد این طرح

یکی از فواید این طرح درآمدزایی زودهنگام برای خزانه است. چراکه در حالت سابق می بایست سال مالی بانک مرکزی به اتمام می رسید و سپس بعد از بررسی ترازنامه ای و تشخیص سود مالیات بانک مرکزی پرداخت می شد در حالی که در این حالت زودتر مالیات هنگفت بانک مرکزی در جیب خزانه می رود.

یک نکته دیگر آن است که عمده فایده این طرح متوجه دولت برای کسری بودجه خود و مزیت ویژه ای را برای مجلس و دیگر قوا و نهادها را به همراه ندارد بنابراین احتمالا می توان دولت را به عنوان عمده ذی نفع در این قضیه قلمداد کرد و پیشنهاد این طرح از سوی دولت محتمل دانست.

کسری بی سابقه بودجه 97

بانک مرکزی ایران روز یکشنبه 21 بهمن ماه گزارش 9 ماهه امسال اقتصاد کشور را منتشر کرد که بر اساس آن تراز عملیاتی و سرمایه‌ای ایران در این دوره بیش از 45 هزار میلیارد تومان کسری داشته است، این رقم بی سابقه است چراکه بر اساس قانون بودجه 97 پیش بینی شده بود که کسری بودجه تنها 24.4 هزار میلیارد تومان باشد.

جمع بندی؛ مثبت بودن اخذ مالیات از بانک مرکزی با  2شرط

اما در جمع بندی می توان گفت درست است که بانک مرکزی به عنوان یک شرکت سهامی تلقی می شود و هر شرکت سهامی به خاطر مزیت گردش سرمایه خود مایل است مالیات را آخر سال مالی پرداخت کند تا اینکه به شکل علی الحساب و یک دوازدهم ولی این نکته را باید مد نظر داشت که بانک مرکزی به علت جایگاه تنظیمی و نظارتی خود با سایر شرکتها فرق اساسی دارد و هدفش قاعدتا بنگاه داری و بیزینس نیست.

بنابراین به دغدغه رئیس کل بانک مرکزی در زمینه رشد پایه پولی و تورم نباید بی توجه بود. بنابراین پیشنهاد کارشناسی آن است که اولا؛ حجم انباشت شده مالیاتهای پرداخت نشده بانک مرکزی در ماه های گذشته به صورت دفعی و یکباره وارد چرخه اقتصاد نشود بلکه به شکل تدریجی تزریق شود. ثانیا؛ حتی المقدور از درآمدهای سود ده و مولد بانک مرکزی که به آن اشاره شد مالیات دریافت شود تا مالیات بر اساس یک ارزش افزوده محاسبه شود تا موجب نقدینگی و خلق پول نشود.

از سوی دیگر باشرایط تحریم پیش رو و کاهش فروش نفت پیش بینی کسری بودجه 98 را دور از انتظار نمی کند لازم تا حد توان دولت خزانه خود را از منابع مختلف از جمله منابع بانک مرکزی تقویت و درآمدزایی زودهنگام برای خزانه خود رقم بزند.

انتهای پیام/

 

 

تبلیغات
کتاب تسنیم - جنگ شناختی
پربیننده‌ترین اخبار اقتصادی
اخبار روز اقتصادی
مهمترین اخبار
همراه اول
رازی
بانی مد
میهن
طبیعت
بیمه ملت
الی گشت
opark
مادیران
ایران پرس
triboon
بانک ایران زمین
ایوا
لامرد
بلیط هواپیما
بانک سرمایه
آموزش خبرنگار
فلای تو دی