واکاوی آثار افزایش نرخ ارز محاسباتی و مصوبه تغییر سود بازرگانی + جدول


واکاوی آثار افزایش نرخ ارز محاسباتی و مصوبه تغییر سود بازرگانی + جدول

یک کارشناس حوزه تجارت خارجی درباره آثار افزایش نرخ ارز محاسباتی و مصوبه تغییر سود بازرگانی توضیحاتی ارائه کرد.

به گزارش خبرگزاری تسنیم، در قانون بودجه سال 1401 در بخش درآمدی، بند (هـ) تبصره 7 دولت مکلف شده است :
1- نرخ ارز محاسبه ارزش گمرکی کالا‌های وارداتی در همه موارد از جمله محاسبه حقوق ورودی، بر اساس برابری نرخ ارز اعلام شده بانک مرکزی نرخ سامانه مبادله الکترونیکی (ETS) در روز اظهار و مطابق ماده 14 قانون امور گمرکی است.
2- در سال 1401 نرخ چهار درصد (4%) حقوق گمرکی مذکور در صدر بند (د) ماده (1) قانون امور گمرکی برای کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی به یک درصد (1%) تقلیل می‌یابد.
اما در مورد سایر کالاها هیچ تصمیمی اتخاذ نشده است این در حالی بود که در قانون بودجه سال 1400 در مورد سایر کالا مجلس حقوق گمرکی سایر کالاها را 2 درصد تعیین نمود.
چند نکته حائز اهمیت است :
الف) نرخ سامانه مبادله الکترونیکی (ای تی اس)  میانگین موزون نرخ ارز در بازار ارز می باشد این نرخ در سامانه مزبور در آخرین روز سال 1400 بین 236181 تا 238326 ریال خرید و فروش آن ثبت شده است لیکن نرخ تسعیر بر اساس محاسبات قانون بودجه حدوداً 23.0000 ریال محاسبه شده است.
ب) مجلس دولت را مکلف نموده کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و نهاده¬های کشاورزی و دامی افزایش قیمت نداشته باشد.
بنظر میر سد علیرغم اینکه تعرفه عمده کالاهای مشمول ارز 42000 ریالی در سال گذشته 4 یا 5 درصد بوده و با کاهش آن به یک درصد ظاهراً نباید افزایشی داشته باشد و بخشی از این کالاها نیز مشمول معافیت از پرداخت مالیات بر ارزش افزوده و عوارض می باشد لیکن در هر حال این مالیات و عوارض بر مبنای ارزش محاسباتی گمرک و حقوق و ورودی محاسبه و وصول می شود و وجود آثار تورمی روانی و انتظاری را خواهد داشت.
ج) با توجه به کاهش حقوق گمرکی از 4 درصد به یک درصد برای کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و نهاده های کشاورزی و دامی و تکلیف دولت مبنی بر عدم افزایش قیمت ها  با محاسبات انجام شده این موضوع عملاً امکان پذیر نیست  زیرا هزینه خرید بر مبنای نرخ ارز ترجیحی نخواهد بود و دولت چاره ای جز افزایش یارانه ها و توزیع کالا بصورت کنترل شده و یا کوپنی ندارد.
د) صرفاً حقوق گمرکی مذکور در صدر بند (د) ماده (1) قانون امور گمرکی برای کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی به یک درصد (1%) تقلیل یافته و برای سایر کالاها تصمیم گیری نشده بود  و دست دولت در این خصوص فقط در کاهش سود بازرگانی باز بوده است.  مصوبه اخیر  دولت در مورخ 17/02/1401 در همین راستا بوده است.
اما  در هر صورت با توجه به اینکه در بودجه مصوب حقوق ورودی واردات گوشی¬های تلفن همراه ساخته شده خارجی بالای 600 دلار برابر 12% تعیین شده است (موضوع ردیف درآمدی جدید 110410 با عنوان حقوق ورودی واردات گوشی¬های تلفن همراه ساخته شده خارجی بالای 600 دلار) در صورت تصویب کاهش سود بازرگانی شامل تلفن های همراه بالای 600 دلار نمی شود.
هـ ) در سال های گذشته و سال 1400 عمده کالاهای وارداتی بجز کالاهای گروه یک (کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی) با ارز نیمایی خریداری و وارد کشور شده لیکن بر مبنای ارز 42000 ریال حقوق ورودی و مالیات و عوارض به گمرک پرداخت و کالا ترخیص می گردید بنابراین در بهای خرید کالاهای وارداتی از لحاظ ریالی تغییری ایجاد نمی شود .
و) کالاهای وارداتی کالاهای گروه یک شامل کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی تاکنون با ارز 42000 ریالی وارد کشور شده که در صورت عدم تخصیص ارز ترجیحی و تخصیص ارز 230000 ریالی یا نیمایی بهای خرید کالا نیز از لحاظ ریالی افزایش حداقل 5 تا 6 برابری را خواهد داشت.
ز) با افزایش نرخ ارز ، ارزش گمرکی ( ریالی ) مبنای محاسبات گمرک چندین برابر می شود و حقوق ورودی بر مبنای ارزش گمرکی افزایش می یابد  و از طرفی نحوه محاسبه مالیات و عوارض نیز بر مبنای ارزش گمرکی و حقوق ورودی خواهد بود.
لذا به یکباره مالیات بر ارزش افزوده و عوارض نیز  چندین برابر افزایش می یابد در حالیکه مجلس حقوق گمرکی کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی به یک درصد (1%) کاهش داده است و ادولت نیز سود بازرگانی سایر کالاها را کاهش خواهد داد  اما 9 درصد مالیات و عوارض کاهش نداشته و ندارد بنابراین آنچه که بار تورمی مضاعفی ایجاد خواهد نمود 9  درصد مالیات بر ارزش افزوده و عوارض مربوطه است تا حقوق گمرکی و سود بازرگانی.
از طرفی واحدهای تولیدی و بازرگانان بدلیل افزایش مبالغ پرداختی به گمرک بخصوص  9 درصد مالیات بر ارزش افزوده و عوارض و  حقوق ورودی  با مشکلات کمبود نقدینگی روبرو خواهند شد و نهایتاً  بار روانی این افزایش در قیمت تمام شده بازار لحاظ می شود.
علی ایحال با عنایت به قانون بودجه سال 1401 و ایجاد تغییر در نرخ ارز محاسباتی گمرک  و علیرغم کاهش سود بازرگانی عمده کالاهای وارداتی  ، وجود آثار تورمی در بازار کالاها قابل پیش بینی است.
 لذا لازم است تا آثار تورمی محاسبه و پیش بینی های لازم ملحوظ شود.

مفروضات محاسبات
•    خرید با ارزدلار 230000 ریال
•    پرداخت حقوق ورودی سال 1400 بر اسال دلار 42000 ریال
•    پرداخت حقوق ورودی در سال 1401 بر اساس دلار 23000 ریال
•    خرید کالای اساسی در سال 1400 با ارز 42000 ریال
•    خرید کالای اساسی در سال 1401 با ارز 230000 ریال
•    پرداخت حقوق ورودی کالای اساسی سال 1400 بر اسال دلار 42000 ریال
•    پرداخت حقوق ورودی کالای اساسی در سال 1401 بر اساس دلار 23000 ریال

گمرک جمهوری اسلامی ایران ,

با توجه به اینکه 14 گروه تعرفه ای در جدول منضم به کتاب مقررات صادرات و واردات سال 1400 داریم و عمده کالاها با ارز نیمایی خریداری ، ثبت سفارش و واردات آن انجام می گردید ( بجز کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی ) بنایراین در هزینه های خرید کالا تغییری ایجاد نمی شود اما با توجه به تغییر مأخذ حقوق گمرکی به یک درصد ( توسط مجلس ) جهت کالا‌های اساسی، دارو، تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و همچنین نهاده‌های کشاورزی و دامی و عدم تغییر حقوق گمرکی جهت سایر کالاها  با توجه به مصوبه هیات وزیرات و تغییر سود بازرگانی توسط دولت جهت سایر کالا و تغییر نرخ ارز محاسباتی گمرک بر مبنای نرخ  (ETS) حدوداً 230000 ریال ، اثر روانی / انتظاری تورم متغیر بوده و حداقل 211  درصد  حداکثر 448  درصد خواهد بود لیکن با توجه به اینکه حداکثر مأخذ تعرفه عمده کالاهای وارداتی کشور تا 32 درصد می باشد اثر واقعی آن بر قیمت تمام شده کالاها حداقل9 درصد و حداکثر 21 درصد در عمده کالاهای وارداتی کشور  برآورد می شود و هر چه مأخذ تعرفه های کالاهای وارداتی افزایش می یابد اثر واقعی آن بر قیمت تمام شده کالاها نیز افزایش می یابد لذا  با توجه به عدم تغییر مآخذ چهار طبقه آخر  اثر تورمی آن 50 تا 80 درصد خواهد بود البته عمده کالاهای این چهار طبقه جزو کالاهای گروه26 و  27 و 4 می باشد که عمدتاً ممنوع یا جهت واردات غیر فعال است.
باید توجه داشت در صورت واردات رسمی خودرو سواری که حداقل مأخذ حقوق ورودی آن 40 تا 75  اثر واقعی آن بر قیمت تمام شده آن  حداقل 31 درصد و حداکثر  64 درصد  برآورد می شود.

 اما در مورد کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و نهاده های کشاورزی و دامی که با ارز ترجیحی خریداری، ثبت سفارش و وارد و بارز 42000 ریالی نیز حقوق ورودی پرداخت می نمود شرایط متفاوت است.
1-    چون ارز 42000 ریالی دیگر تخصیص نخواهد یافت بنابراین هزینه های خرید حداقل 5 تا 6 برابر افزایش پیدا می کند.
2-    برخی از کالا های مشمول مالیات بر ارزش افزوده و برخی معاف از پرداخت می باشند.
3-    حقوق ورودی و مالیات بر ارزش افزوده در صورت تعلق در سال بر مبنای نرخ  (ETS) حدوداً 230000 ریال خواهد بود.

با توجه به اینکه عمده کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و نهاده های کشاورزی و دامی در حال حاضر با مأخد 4 تا 5 درصد می باشد و با عنایت به کاهش حقوق گمرکی از 4 درصد به یک درصد و عدم تامین ارز این اقلام در سال 1401 با ارز ترجیحی 42000 ریال اثر اثر واقعی تورم و افزایش قیمت و هزینه های خرید و ترخیص و بر مبنای نرخ ارز 230000 ریال 432 درصدی بر روی این کالاها خواهد شد. هر چند بنظر می رسد عمده این افزایش قبلاً در بازار توسط بخش غیر رسمی بازار یا بصورت کنترل شده اعمال شده و تولیدکنندگان دام وطیور نهاده های دامی را چند برابر قیمت مصوب خریداری می کردند.
لازم بذکر است اثر واقعی تورم در کالاهای ( بخصوص کالاهای اساسی، دارو و تجهیزات و ملزومات مصرفی پزشکی و نهاده های کشاورزی و دامی )  با مأخذ کمتر علیرغم کاهش مأخذ از 4 به یک درصد بیشتر خواهد بود و این موضوع به دودلیل  عدم تخصیص ارز 42000 ریالی و افزایش نرخ ارز محاسباتی در گمرک خواهد بود و از طرفی  عدم تغییر در مأخذ مالیات بر ارزش افزوده و عوارض متعلقه و تأثیر نرخ ارز بر این آیتم محاسباتی در گمرک می باشد.
بر اساس مصوبه شورای عالی هماهنگی اقتصادی  از تاریخ لازم الاجراشدن قانون مالیات برارزش افزوده(13‏/10‏/1400) تا پایان سال 1401، نرخ اخذ مالیات ارزش افزوده برای واردات گندم ، برنج ، دانه های روغنی ، انواع روغن خام ، قند ، شکر ، گوشت قرمز معادل یک (1) درصد تعیین گردید هر چند این موضوع در کاهش هزینه های واردات موثر است اما در همچنان هزینه خرید به دلیل عدم تخصیص ارز ترخیصی  5 تا 6 برابر می شود.
با توجه به اختیار دولت در کاهش سود بازرگانی و کاهش مآخذ 5 درصد حقوق ورودی  به 4 درصد( حداقل حقوق گمرکی موضوع بند د ماده یک قانون امور گمرکی )   در خصوص کالاهای با مآخذ 5 درصد دست دولت بسته است و حداقل لازم است تا مجلس به کمک دولت بیاید و همانند سال 1400 حقوق گمرکی سایر کالاها را به 2 درصد کاهش دهد زیرا عمده این کالاها مواد اولیه واحدهای تولیدی است که با افزایش پرداختی به گمرک حدوداً 448 درصد و اثر تورمی واقعی بر روی کالا بمیزان 11 درصد خواهد شد.  
راهکارهای ذیل پیشنهاداتی است جهت بر نامه جبرانی به منظور تامین مالی و کمبود نقدینگی واحدهای تولیدی  و کاهش آثار تورمی این افزایش این نرخ ارز :
1-    مجلس به کمک دولت بیاید یا با مصوبه سران سه قوه و همانند سال 1400 حقوق گمرکی سایر کالاها را به 2 درصد کاهش دهد.
2-    کاهش مأخذ مالیات بر ارزش افزوده و عوارض از 9 درصد به حداقل نصف جهت واحدهای تولیدی و نهاده های تولید .
 ( در هر حال در هر دوره سه ماهه واحدهای تولیدی مکلف به پرداخت 9 درصد مالیات و عوارض به سازمان امورمالیاتی خواهند بود ).
3-    در اجرای ماده 6 قانون امور گمرکی و به منظور تامین مالی و جبران کمبود نقدینگی واحدهای تولیدی گمرک مجاز باشد  علاوه برحقوق ورودی  ، مالیات و عوارض واردات کالا ( موضوع ماده 6 قانون مالیات بر ارزش افزوده ) متعلق به واحدهای تولیدی را با اخذ ضمانت نامه بانکی و تعیین مهلتی که حداکثر بیش از یک سال نباشد ( تا پایان سال مالی ) به طور قطعی ترخیص کند. لازم به ذکر است در حال حاضر دریافت ضمانت نامه تا 31/06/1401 مجاز اعلام شده است.

   رسول کوهستانی پزوه*

انتهای پیام/

واژه های کاربردی مرتبط
تبلیغات
کتاب تسنیم - جنگ شناختی
واژه های کاربردی مرتبط
پربیننده‌ترین اخبار اقتصادی
اخبار روز اقتصادی
مهمترین اخبار
همراه اول
رازی
بانی مد
میهن
طبیعت
بیمه ملت
الی گشت
opark
مادیران
ایران پرس
triboon
بانک ایران زمین
ایوا
لامرد
بلیط هواپیما
بانک سرمایه
آموزش خبرنگار
فلای تو دی